Θεόφανεια: Η γιορτή των αιρετικών που αποδέχτηκε η Εκκλησία


Πότε καθιερώθηκε ο εορτασμός τους και από ποιους...
Δεν είναι βέβαιο το πότε καθιερώθηκε να εορτάζεται η μνήμη του γεγονότος της Βάπτισης του Ιησού. Φαίνεται ωστόσο, ότι αναφάνηκε πολύ νωρίς στη πρώτη Εκκλησιά των Χριστιανών.

Ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς, θεολόγους του 3ου αιώνα μ.Χ., αναφέρει ότι κάποιοι αιρετικοί, οι περί τον Βασιλείδη γνωστικοί όπως αποκαλούνταν, στις αρχές του 2ου αιώνα γιόρταζαν την ημέρα της Βάπτισης του Κυρίου «προδιανυκτερεύοντες» και ότι η εορτή αυτή γινόταν κατ΄ άλλους μεν στις 6 Ιανουαρίου, κατ΄ άλλους στις 10 Ιανουαρίου.

Κατά τον 3ο αιώνα η εορτή φαίνεται πως είχε εξαπλωθεί σε όλη την Χριστιανική Εκκλησία. Έτσι ενώ ο Γκίζελερ δέχθηκε ότι πρώτοι οι Βασιλειδιανοί καθιέρωσαν την εορτή των Θεοφανίων άλλοι θεολόγοι αναρωτιούνται πως από «αιρετικούς» το δέχθηκε η Εκκλησία;

Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος παραδέχεται και περιγράφει την εορτή ως αρχαία πανήγυρης μάλλον στην Αντιόχεια τη Μεγάλη, και ότι από εκεί την παρέλαβαν οι Γνωστικοί Βασιλειδιανοί. Άλλωστε το φαινόμενο των αρχαίων εορτών που μετατράπηκαν σε χριστιανικές ήταν κάτι το πολύ συνηθισμένο.

Με το τέλος του 3ου αιώνα προστέθηκε και άλλη μια έννοια στον εορτασμό αυτό που άρχισε να πανηγυρίζεται και ως ημέρα της «εν σαρκί» φανερώσεως του Κυρίου, τόσο στην Αλεξάνδρεια κατά τον Κασσιανό, όσο και στην Κύπρο κατά Επιφάνιο. Από την εποχή αυτή, λοιπόν, είναι το πιθανότερο ότι ξεκινά και ο εορτασμός των Χριστουγέννων.

Κατά τον 4ο αιώνα η εορτή των Θεοφανίων γιορτάζεται πλέον με λαμπρότητα σε όλη την ανατολική Εκκλησία ως εορτή του φωτισμού της ανθρωπότητας δια του Αγίου Βαπτίσματος, απ΄ όπου και το όνομα «Τα Φώτα», εορτή «των Φώτων».

Στη Δύση τα Θεοφάνεια τα συναντάμε στα μέσα του 4ου αιώνα, αλλά ήδη την εποχή εκείνη υπάρχει στη Ρωμαϊκή Εκκλησία και άλλη μια εορτή αφιερωμένη στη κατά σάρκα Γέννηση του Ιησού στις 25 Δεκεμβρίου. Όταν πλέον καθιερώθηκε αυτή η ημερομηνία για τα Χριστούγεννα σε όλο τον Χριστιανικό κόσμο έγινε και ο διαχωρισμός της εορτής των Φώτων στις 6 Ιανουαρίου, στα μέσα του 6ου αιώνα.

Συμπληρώστε το E-mail σας για να ενημερώνεστε πρώτοι

Φόρμα επικοινωνίας

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *

Αναγνώστες